Metroloji ve Kalibrasyon (II)

M. Evren TOYGAR — Dokuz Eylül Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü'nden derlenmiştir.

Uzunluk: Uzunluk ölçüm standartları, Yarda ve Metre birimlerinden ışığın dalga boyuna dayalı uluslararası tanıma geçiş süreci ve interferometri yöntemi ele alınır.

Ölçüm Yöntemleri ve Hata Analizi: Uzunluk ölçümleri kaba, hassas ve çok hassas olmak üzere sınıflandırılır. Sabit koşullar altında sabit kalan sistematik hatalar ile çevresel etkenler ve insan kaynaklı rastgele hatalar ayrı ayrı değerlendirilir.

Koordinat Ölçme Makinesi (KMM): Üç eksende problama sistemi kullanan koordinat ölçme makinelerinin çalışma prensibi; yatay kollu, dirsekli, köprü tipi ve ayaklı konfigürasyonlar tanıtılır.

Kalibrasyon Prosedürleri: Mikrometrelerde görünüş testi, paralellik ve düzlemsellik kontrolleri; kumpaslarda yüzey doğrulaması ve doğruluk tayini; mastar bloklarının kalibrasyon adımları anlatılır.

Kütle: Kilogram standardizasyonu, OIML standardına göre E1-M3 ağırlık sınıfları ve doğrudan okuma, ikame ve devirme yöntemleriyle kütle kalibrasyonu ele alınır.

Elektriksel Kalibrasyon: DC/AC gerilim, direnç, akım ve wattmetre kalibrasyonlarında 1/10 hiyerarşi kuralına değinilir.

Zaman ve Frekans Standartları: Sezyum geçişlerini referans alan atomik saatlerin gelişimi anlatılır.